ดนตรีไทย รามเกียรติ์ ประวัติสุนทรภู่
วิถีไทย ศิลป วัฒณธรรมไทย วรรณคดีไทย ฝีมือไทย
 

ประวัติ สุนทรภู่

ประวัติสุนทรภู่
พระสุนทรโวหาร หรือ ชื่อเรียกสามัญว่า "สุนทรภู่" ชื่อเดิมว่า "ภู่" เกิดเมื่อ วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2329 ตรงกับวันจันทร์ เดือน 8 ขึ้น 1 ค่ำ ปีมะเมีย จุลศักราช 1148 เวลา 8.00 น. ณ บริเวณฝั่งธนบุรี ใกล้กับพระราชวังหลัง ในแผ่นดินของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 หลังสร้างกรุงรัตนโกสินทร์ (กรุงเทพฯ) แล้ว 4 ปี

บิดาเป็นชาวบ้านกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ชื่อ "พลับ" เข้ารับราชการในสมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงอนุรักษ์เทเวศร์ (ทองอิน) มีตำแหน่งเป็น "ขุนศรีสังหาร" นายทหารประจำป้อมปืน พระราชวังบวรสถานพิมุข (วังหลัง) ปัจจุบันคือ บริเวณสถานีรถไฟธนบุรี กับ โรงพยาบาลศิริราช ต่อกัน

ส่วนมารดานั้น หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุ รัชนี (พ.ณ.ประมวลมารค) ทรงสันนิษฐานไว้ว่า น่าจะมีเชื้อสายพราหมณ์ อยู่เมือง เพชรบุรี ต่อมาเมื่อสุนทรภู่อายุได้ 2 ขวบ บิดา - มารดาแยกทางกัน บิดาได้กลับบ้านเดิมที่เมืองแกลง และบวชจำพรรษา ณ "บ้านป่ากร่ำ" จนได้เป็น พระครูธรรมรังษี ฝ่ายมารดานั้นแต่งงานมีสามีใหม่ มีลูกสาว 2 คน ชื่อ "ฉิม" กับ "นิ่ม" ซึ่งต่อมาภายหลัง มารดาของสุนทรภู่ได้เป็น พระนม ของพระองค์เจ้าหญิงจงกล พระธิดา ในกรม พระราชวังหลัง

ด้วยเหตุนี้ สุนทรภู่จึงได้เข้าไปอยู่กับมารดาที่ในวัง และได้ถวายตัวเป็นข้าในกรมพระราชวังหลังตั้งแต่อายุยังน้อย เมื่อสุนทรภู่สมควรที่จะได้เล่าเรียนหนังสือแล้ว มารดาจึงนำไปฝากให้เรียนหนังสือที่ วัดชีปะขาว (วัดศรีสุดาราม)

สุนทรภู่เมื่อเรียนจบแล้ว ได้เป็นครูสอนหนังสืออยู่ที่วัดชีปะขาว กระทั่งสุนทรภู่อายุได้ 18 ปี จึงออกมารับราชการ เป็นเสมียน "นายระวางกรมพระคลังสวน" ชื่อเรียกสามัญว่า "เสมียนเดินสวน" มีหน้าที่ ตรวจรังวัดที่ดินและทำโฉนด ให้แก่เจ้าของสวน

วัดชีปะขาวสุนทรภู่รับราชการได้ไม่ถึงปีก็ลาออกในปี พ.ศ.2349 เนื่องจาก อุปนิสัย ไม่ชอบ การทำงานอย่างอื่น นอกจาก แต่ง บทกลอน
และ ถนัด บท ดอกสร้อยสักวา ได้แต่รุ่นหนุ่ม และกลับมา อยู่พระราชวัง หลังตามเดิม

จนอายุได้ 19 ปี สุนทรภู่ ได้แอบลอบรักใคร่กับสาวบ้าน "บุ" คนหนึ่งชื่อ "จัน" (บ้านบุ คือ แนวโรงพยาบาลศิริราช ต่อวัดวิเศษ) ซึ่งเป็น นางข้าหลวงอยู่ในวังหลัง ครั้นกรมพระราชวังหลังทราบก้ทรงกริ้ว รับสั่งให้นำตัวมาลงโทษด้วยการโบย และ เอาไปจองจำไว้ทั้งสองคน

สุนทรภู่ กับนางจั นถูกจองจำอยู่ไม่นานนัก จึงได้พ้นโทษ เมื่อสุนทรภู่อายุได้ ๒๐ ปี เป็นเวลาที่กรมพระราชวังหลังทิวงคต

คือเมื่อ วันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ.2349 (สมัยโบราณจะมีประเพณีปลดปล่อยนักโทษ เพื่ออุทิศส่วนพระราชกุศล ถวายแด่องค์พระมหากษัตริย์ หรือ พระราชวงศ์ชั้นสูง เมื่อเสด็จสวรรคต หรือ ทิวงคต)

เมื่อพ้นโทษแล้ว ก็มิได้แต่งงานกับจันสาวรักแต่อย่างไร เพราะผู้ใหญ่ฝ่ายจันไม่ชอบสุนทรภู่ ถือว่าเป็นไพร่ และ มีฐานะยากจน จึงคอยกีดกัน สุนทรภู่จึงได้ออกเดินทาง ไปหาบิดาที่เมืองแกลง ด้วยเพราะนับแต่จำความได้ สุนทรภู่ ไม่เคยเห็นหน้าพ่อเลย เห็นแต่หน้าพ่อเลี้ยงซึ่งไม่ค่อยจะลงรอยกันนัก และหวังจะหนีเรื่องร้อนใจด้วย

ระหว่าง การเดินทาง ไปหาบิดานั้นสุนทรภู่ได้แต่ง นิราศเมืองแกลง ขึ้น นับว่าเป็น นิราศเรื่องแรก ของสุนทรภู่ที่ได้แต่งใน พ.ศ. 2350 อายุ 21 ปี และการที่สุนทรภู่ ไปหาบิดาครั้งนี้ เนื่องด้วยมีอายุครบอุปสมบท ต้องการบวชล้างอัปมงคล เพราะถือว่า เคราะห์ร้ายที่ถูกจองจำ แต่ก็ไม่ได้บวชเนื่องจากขณะที่สุนทรภู่อยู่วัดบ้านกร่ำนั้น เป็นระยะที่ฝนตกชุก สุนทรภู่จึงได้ล้มป่วยเป็นไข้ป่า มีอาการทรุดหนัก

ระหว่างที่สุนทรภู่นอนเจ็บอยู่นั้น ได้มีหลานสาวสองคนชื่อ "ม่วง" กับ "คำ" มาคอยปรนนิบัติจนสุนทรภู่หายป่วย จึงได้เดินทางกลับกรุงเทพฯ

ครั้น สุนทรภู่กลับมาอยู่ที่ วังหลังได้ไม่นาน พระองค์เจ้าปฐมวงศ์ ก็ทูลขอให้เจ้าครอกทองอยู่ พระชายา ในกรมพระราชวังหลัง ทรงเป็นธุระสู่ขอ "จัน" คนรักเก่า ประทานให้สุนทรภู่ ฝ่ายทางบิดาจัน นั้นเห็นว่าไม่อาจที่จะขัดขวางได้ จึงยอมถวาย เป็นอันว่าสุนทรภู่ได้จันเป็นภรรยาสมใจรัก แต่รักแท้ อันมีอุปสรรคของสุนทรภู่นั้น แทนที่จะราบรื่น เมื่อได้แต่งงานแล้วระยะแรก ๆ ก็หวานชื่นเป็นปกติอยู่

ครั้นวันเวลาฝ่านไปได้เพียง 5 เดือนเศษ ก็เริ่มมีปากเสียง เกิดการระหองระแหงภายในครอบครัวบ่อย ๆ เพราะสุนทรภู่เป็นคนเจ้าชู้ ชอบดื่มเหล้า และมีเพื่อนฝูงมากมาย ฝ่ายจันก็ไม่ชอบความประพฤติของสุนทรภู่ ประกอบกับเป็นคนเจ้าอารมณ์ ขี้หึง ในที่สุดเมื่อทนไม่ได้ จันก็โกรธเอาจริง ๆ และทิ้งสุนทรภู่ไป ไม่ยอมคืนดีด้วย เมื่อปลายปี พ.ศ.2350

ขณะที่ครอบครัวยังไม่เป็นปกติสุข เพราะการแตกแยกนั่นเอง สุนทรภู่ก็ต้องตามเสด็จพระองค์เจ้าปฐมวงศ์ เสด็จเวียนเทียนที่ พระพุทธบาทสระบุรี เนื่องในวันมาฆบูชา สุนทรภู่ตามเสด็จไป พระพุทธบาทครั้งนี้ ได้แต่งนิราศขึ้น เรื่องหนึ่ง ได้รำพันถึงชีวิตรักร้าวแทรกไว้ในเนื้อหาของนิราศ คือ "นิราศพระบาท" พ.ศ.2350 อายุ 21 ปี


  • ประวัติสุนทรภู่ หน้าที่ 1 | หน้าที่ 2 | หน้าที่ 3 | หน้าที่ 4 | หน้าที่ 5 | หน้าที่ 6
  • SiamNT.net Copyright © 2009 - 2010 หน้าเรือน >> วรรณคดีไทย >> ประวัติสุนทรภู่